چالش ماندگاری بشار اسد

سمت و سوی تحولات در سوریه بعد از آتش بس شکننده در مسیری پیش می رود که شانس تثبیت موقعیت بشار اسد را افزایش داده است. تقریبا بخش عمده مخالفان سوری بیش از گذشته ناامید شده اند که بتوانند از طریق نظامی بشار اسد را از قدرت کنار بزنند.  بعد از حضور  نیرو های نظامی روسیه در  سپتامبر  ۲۰۱۵ موازنه قوا در جنگ داخلی به نفع ارتش سوریه  ومتحدان منطقه ای و جهانی آن تغییر یافت. سردرگمی و واکنش ضعیف آمریکا و کشور های اروپایی و برجسته شدن تضاد ترکیه با کرد ها نیز معادلات را به نفع دولت سوریه ، جمهوری اسلامی، پوتین و حزب الله لبنان تغییر داد.

syria-1400x788-e1450719782724
اینک بیش از سه هفته از آتش بس می گذرد. نتایج آن اگر چه زیاد نبوده اما فراتر از انتظار بوده است. اینک همه نگاه ها معطوف به مذاکرات در ژنو و گفتگو های جان کری و سرگئی لاوروف در هفته جاری است تا معلوم شود آتش بس پتانسیل پایان دادن قطعی به جنگ و آغاز روند انتقالی در سوریه را دارد یا نه؟ Continue reading

تولیت آستان قدس؛ انتخاب رئیسی چه پیامی دارد؟

انتخاب ابراهیم رئیسی، دادستان کل کشور به تولیت جدید آستان قدس، رویدادی معنادار در عرصه سیاسی است.

وی بر خلاف سلفش عباس واعظ طبسی به اصول گرایان میانه و سنتی تعلق ندارد. رئیسی از چهره‌های قدیمی و با سابقه قضائی و امنیتی در جمهوری اسلامی است که برای قریب به ۳۵ سال سابقه فعالیت مستمر در مصادر میانی و ارشد قضائی را دارد.

E5FEDEE6-AAF0-422B-874D-AA15743A73A4_w640_r1_s_cx0_cy3_cw0

رئیسی از وفاداران به رهبری و نزدیک به بخش‌های تند روی اصول گرایان است اما در عین حال به عنوان عضو جامعه روحانیت مبارز تهران با بخش‌های سنتی اصول گرایان نیز میانه خوبی دارد. رصد کردن مجموعه مواضع رئیسی، او را در دسته قائلان به بنیاد گرایی اسلامی شیعه‌محور و اقتدار گرایان قرار می‌دهد.  Continue reading

خامنه‌ای و اراده جلوگیری از تحقق برجام دو

سخنان خامنه‌ای در جمع اعضای خبرگان چهارم فرصتی برای درک دشواری‌های پیش روی حسن روحانی برای تحقق وعده برجام ۲ در سیاست داخلی و مسائل فرهنگی است. اگرچه بخش عمده اظهارات خامنه‌ای در ارتباط با تحلیل از نتایج انتخابات ایراد شد، اما نکات راهبردی قابل تاملی در خصوص راهکارهای توسعه و حل مشکلات اقتصادی، سیاست خارجی، نقد دولت اعتدال، تداوم سیاست‌های کلان و مخالفت با تجدید نظرطلبی نیز داشت.

guardian-council-election-hashemi-vs-khamenei1-600x391

خامنه‌ای در امتداد مواضع قبلی، اراده خود را در جلوگیری از تحقق برجام دو نمایان ساخت. بر خلاف توافقنامه جامع هسته‌ای که با تصمیم و هدایت کلان او اجرایی شد و دولت توانست با ملاحظه خطوط قرمز نظام به توافق با ۵+۱برسد، دو طرف در مسیر گشایش‌های سیاسی و فرهنگی همگرایی ندارند. به عبارت دیگر دولت روحانی به دلایل مصلحت‌اندیشانه از سوی نظام ماموریت داشت در چارچوب مورد نظر بحران هسته‌ای را فیصله بدهد. اما در حوزه سیاست داخلی چنین مجوزی برای اعتدالی‌ها وجود ندارد. Continue reading

حداد عادل یا غلام ظالم

انتخابات مجلس دهم بار دیگر غلامعلی حداد عادل  را در کانون توجه قرار داده است. وی برنامه و تصوراتی برای خودش دارد و در اندیشه دستیابی به ریاست مجلس دهم است. منصبی که در مجالس هشتم و نهم در رقابت با علی لاریجانی از دست داد. اما برای  دستیابی به این آرزو نتیجه انتخابات در تهران و همچنین دستیابی به رتبه نخست برای او اهمیت دارد.  روند تعیین فهرست مشترک و  همگرایی در اصول گرایان این بار به نفع او بود تا به عنوان محور و نفر اول این جریان سیاسی مشخص شود.

23

اما رای اول شدن حداد عادل در انتخاباتی که اکثریت نخبگان سیاسی و فرهنگی و چهره های جامعه مدنی  دعوت به رای دادن به ائتلاف اصلاح طلبان و اعتدالی ها کرده اند،اتفاق ناخوشایندی است. حداد عادل وجهه آکادمیک و علمی برجسته و دسته اولی ندارد. Continue reading

موج یک‌میلیونی «رای لیستی» و تغییر موازنه قوا در مجلس دهم

نتایج نهایی انتخابات مجلس دهم اعلام شد و پیشبینی می‌شود که شورای نگهبان قریب به اتفاق آن را تایید کند. احتمال ابطال نتایج در حوزه‌های انتخاباتی بسیار کم است و حداکثر شاید در چند حوزه این اتفاق رخ دهد. در دور اول، ۲۲۱ نماینده به پارلمان راه یافتند. سرنوشت ۶۹ کرسی دیگر در دور دوم انتخابات معلوم می‌شود که قرار است در نیمه دوم فروردین ماه سال ۹۵ برگزار شود.

D45A6F10-218C-4A1F-96CB-850D89ED1B32_w640_r1_s

نمودار زیر ترکیب سیاسی منتخبان مرحله اول انتخابات مجلس دهم را تشکیل می‌دهد. معیار‌ها برای سنجش موضع سیاسی منتخبان مجلس در دور اول، مواردی چون تعلق به فهرست ائتلاف اصلاح طلبان- اعتدالی‌ها و ائتلاف بزرگ اصول گرایان، سوابق و گرایش سیاسی، حمایت‌های محلی اصول گرایان و یا اصلاح طلبان بوده است. البته این ارزیابی یک برآورد احتمالی است و دقت آن بعد از شروع به کار مجلس دهم مشخص می‌شود.  Continue reading

فصل جدید سیاست‌ورزی در ایران

فاصله نزدیک اصول‌گرایان و ائتلاف اصلاح‌طلبان- اعتدالی‌ها و یاران علی لاریجانی نمی‌گذارد تا اکثریت مجلس در ۲۲۱ کرسی مشخص شده، آشکار شود. در مرحله نخست ۹۸ نفر از کاندیداهای مورد حمایت اصلاح‌طلبان و اعتدالی‌ها و ۹۷نفر از ائتلاف اصول‌گرایان و ۲۱ نفر از افراد منفرد وارد مجلس شدند. تکلیف ۶۹کرسی در مرحله دوم مشخص می‌شود.

انتخابات-سه-600x378

نتیجه دور دوم و سمت‌گیری منفردها، سیمای نهایی مجلس دهم را مشخص می‌سازد و آرایش اکثریت فعلا روشن نیست. فضای سیاسی مجلس بیشتر در پایتخت متبلور شد که ائتلاف اصلاح‌طلبان و اعتدالی‌ها پیروزی قاطعی بدست آورد. این نتیجه باعث شد تا ائتلاف یاد شده از شکست در انتخابات بگریزد. به غیر از تهران شرایط در مجموع به نفع اصول‌گرایان بود. در میان اصول‌گرایان نیز بخش افراطی آن ناکامی بیشتری را تجربه کرد. همچنین ژنرال‌های اصول گرایان نیز از راهیابی به مجلس دهم بازماندند. Continue reading

کمپین نه به نمادهای خامنه‌ای و معادله جنایت

مخالفان کمپین نه به  نزدیکان  خامنه‌ای در انتخابات خبرگان و تبدیل این انتخابات به همه پرسی نمادین برای مقبولیت مردمی وی استدلال می کنند که این کار موجب بالا رفتن رأی خبرگانی می گردد که در نهایت جانشین مورد نظر خامنه ای را تعیین و دوره انتقالی با مشروعیت بیشتری تحقق می یابد. به گمان آنها در نهایت  رای دهندگان در جنایت های ولی فقیه آینده تصریحا  ویا تلویحا  شریک خواهند بود!

ballot-box-vote-480x263

برخی از این قائلان به این استدلال نیرو های شریف  ودوستدار میهن و صادقی هستند، منتها با عرض احترام به نظر آنها و درک حساسیت به جای شان و همچنین موضعگیری های عاطفی قربانیان خشونت، این دیدگاه را وارد نمی دانم و به نظرم نوعی مغالطه را بازتاب می دهد. البته همه طرفداران رأی دادن در انتخابات خبرگان یکدست نیستند. برخی نگاه استراتژیک دارند و سقف خواسته های شان  خبرگان میانه رو است و با اصل نهاد ولایت فقیه مشکلی ندارند. برخی دیگر به مسئه تاکتیکی نگریسته و آن را گامی کوچک در مسیر هموار سازی  فرایند  مرحله ای حذف نهاد ولایت فقیه می بینند. جمعی هستند که اساسا با جنایت مشکل حادی ندارند و یا این موضوع را از رفتار های سیاسی خود خارج ساخته اند.  اما موفقیت این کمپین نیازمند مشارکت نیروهای تحول خواه  و رادیکال سیاسی است . اصلاح طلبان و اعتدالی ها به تنهایی چنین توانی ندارند. Continue reading

انتخابات ۹۴؛ سونامی رد صلاحیت‌ها به سونامی آرا می‌انجامد؟

انتخابات مجلس دهم به ایستگاه آخر رسید. علی رغم رد صلاحیت‌های فله‌ای و گسترده و محدوده رقابتی تنگ ولی باز انتخابات مهندسی شده به رویارویی دو جناح اصلی نظام بدل شده است.

مدافعان و مخالفان دولت روحانی در حوزه سیاست خارجی و اقتصادی در مقابل هم قرار گرفته‌اند. این فضای دو قطبی در شرایطی پدید آمده که در این دوره مفاهیمی چون دمکراسی و آزادی‌های سیاسی به حاشیه رفته‌اند.

09E24D23-6160-430B-80FB-75FBADFFE0A4_w640_r1_s_cx11_cy16_cw87

کلید روحانی در باز کردن قفل نظارت استصوابی ناکام ماند و فضای رقابتی در انتخابات‌های مجلس دهم و خبرگان پنجم محدود‌تر از انتخابات ۹۲ شد. نظام بخش دیگری از اصلاح طلبان را غربال کرد و به حوزه غیر خودی سوق داد.

از اینرو به نظر می‌رسد پالایش اصلاح طلبان وارد فصل جدیدی شده و تعداد بیشتری از آن‌ها به مرز اپوزیسیون و نظام رانده شده و از سیاست ورزی رسمی محروم گشته‌اند.  Continue reading

سپاه در انتخابات۹۴ دنبال چیست؟

اظهارات علی سعیدی نماینده ولی فقیه در سپاه، نقش این نهاد نظامی- ایدئولوژیک در انتخابات سال ۹۴ را در کانون توجه قرار داده است. او تصریح کرده که سپاه دخالتی در انتخابات نداشته و به دنبال تعیین مصادیق نیست، اما جواب استعلام‌های شورای نگهبان را داده است.

سخنان سعیدی از منبع اطلاعاتی شورای نگهبان در بررسی صلاحیت کاندیدا های ثبت نام کرده، رمز گشایی می‌کند. همچنین ساز و کار تهیه و جعل اطلاعاتی را آشکار می‌سازد که منجر به رد صلاحیت‌های فله‌ای شده است.

police-sepah-basij-vezarat-etelaat-10
طبق قانون انتخابات، هیات‌های اجرایی و نظارت باید از منابع چهارگانه شامل وزارت اطلاعات، دادگستری، سازمان ثبت و احوال و نیروی انتظامی سوابق و اطلاعات مربوط به داوطلبان ثبت نام کرده را استعلام کنند. اما شورای نگهبان با گسترش تشکیلات زیر مجموعه و راه اندازی مجموعه‌ای به موازات وزارت کشور در زیر چتر هیات‌های نظارت مرکزی و استان‌ها، فراتر از منابع فوق به تحقیق در خصوص داوطلبان می‌پردازد. منبع اصلی شورای نگهبان سپاه و تحقیقات محلی است که عمدتا به بسیج‌های مناطق مراجعه می‌شود. Continue reading