پیام های انتخابات خبرگان

آرایش نهایی کاندیدا ها در انتخابات پنجمین دوره مجلس خبرگان مشخص شد. شورای نگهبان در بررسی شکایت ها و تجدید نظر نیز تغییری در رد صلاحیت گسترده انجام نداد و همانطور که از قبل انتظار می رفت محدوده رقابتی انتخابات را بسیار محدود ساخت. ائتلاف اصلاح طلب- اعتدالی کمتر از ده درصد ۸۸ کرسی مجلس خبرگان کاندیدا در انتخابات دارد. نزدیک به ۲۷ نفر از ۱۶۱ کاندیدای تایید صلاحیت شده، منفرد هستند که وابستگی به هیچیک از دو جناح ندارند اما به نظام پایبندی دارند. مابقی کاندیدا ها متعلق به اصول گرایان هستند.

F58E6F7D-28A2-4C22-87FD-7365C228FEAB_w640_r1_s

در این دوره عملکرد شوری نگهبان در بررسی صلاحیت ها از پیچیدگی برخورداربود وفراتر از رد صلاحیت اصلاح طلب ها و اعتدالی ها عمل نمود. بخشی از اصول گرایان نیز از غربال شورای نگهبان رد نشدند. در ادامه، پیام هایی که می توان از نحوه بررسی صلاحیت کاندیدا های انتخابات مجلس خبرگان توسط شورای نگهبان استنتاج کرد، به اختصار تشریح می شوند: Continue reading

تاثیر انتخابات مجلس دهم بر عرصه سیاسی؛ از هیاهو تا واقعیت

چند هفته ای به انتخابات مجلس دهم و خبرگان پنجم باقی نمانده است. این دو انتخابات رویداد های سیاسی مهمی هستند که تاثیراتی در عرصه سیاسی خواهند داشت. البته ارزیابی ها در خصوص دامنه و نوع اثر گذاری متفاوت است. در واقع محل نزاع میزان اثر گذاری برونداد های دو انتخابات بر سپهر سیاسی کشور است.

انتخابات-یازدهم

نتایج ارزیابی صلاحیت اولیه شورای نگهبان در انتخابات های مجلس دهم و خبرگان پنجم آشکار ساخت که محدوده رقابتی انتخابات محدود است و رد صلاحیت های فله ای اجازه نقش آفرینی زیاد به نیرو های اصلاح طلب و منتقد نمی دهد. سخت گیری شورای نگهبان در انتخابات مجلس بیش از حد انتظار بود. اما در خبرگان تقریبا در حدی که قابل انتظار بود عمل کرد. تاثیرات بر عرصه سیاسی را می توان در سه مولفه کلی “نهاد ولایت فقیه و بخش های انتصابی قدرت”، “دولت روحانی و متحدان سیاسی اش” و “جامعه مدنی” دسته بندی و تحلیل نمود. Continue reading

سررانجام شورای نگهبان فهرست نهایی نامزدهای تایید صلاحیت‌شده برای انتخابات پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری را منتشر کرد. ۱۶۱ نامزد تایید صلاحیت شدند و می‌توانند تبلیغات خود را به مدت دو هفته آغاز کنند.

شورای نگهبان در فرصت بررسی شکایت‌ها سه نفر از افرادی را که قبلا رد یا عدم احراز صلاحیت شده بودند، مانند محمدتقی ‌پورمحمدی، عضو فعلی مجلس خبرگان و امام جمعه مراغه، به انتخابات برگرداند، اما هشت نفر از تایید صلاحیت‌شده‌های اولیه از جمله محمد موسوی واعظ، عضو فعلی مجلس خبرگان از استان آذربایجان شرقی، و عباس قائم مقامی و هادوی تهرانی را رد نمود تا تعداد نامزدهای مجاز به شرکت در رقابت‌های انتخاباتی از ۱۶۶ به ۱۶۱ نفر کاهش یابد.

F2F4A7D2-B6E6-49A3-AD05-E68D00427EE5_w640_r1_s

همان گونه که از قبل انتظار می‌رفت، فهرست نهایی دستخوش تغییر ملموسی اعم از کمی و کیفی نشد. چینش نهایی نامزدها از همان الگوی رد صلاحیت مرحله مقدماتی در دسته‌های اصلاح‌طلبان، زنان، سنی‌ها، اصول‌گرایان اعم از بخش‌های سنتی و تندرو و اعضای فعلی خبرگان پیروی می‌کند. Continue reading

انتخابات مجلس دهم؛ تکرار دوره پنجم یا هفتم- هشتم؟

شورای نگهبان بعد از ارزیابی عملکرد هیات‌های نظارت و رسیدگی به شکایات رد و عدم احراز صلاحیت شده‌ها فهرست کاندیداهای مجاز برای شرکت در رقابت‌های انتخاباتی را اعلام کرد. اگرچه طبق آئین نامه و اعلامیه شورای نگهبان، پرونده کسانی که در هیات‌های اجرایی و نظارت رد صلاحیت شده و به شورای نگهبان شکایت کرده بودند بسته شده و وضعیت آنها قطعی است، اما از قرار معلوم سرنوشت برخی از نمایندگان کنونی رد صلاحیت شده مجلس و برخی از کاندیداهای مشهور اصلاح‌طلب و اصول‌گرا به روزهای آخر کشیده شده است. طبق قانون تنها کسانی که توسط هیات‌های نظارت تایید شده ولی شورای نگهبان آنها را رد کرده است می‌توانند در در مرحله آخر تقاضای تجدیدنظر کنند. تعداد این کاندیداها محدود به ۱۴۷ نفر است.

entkhabat2
در مرحله فعلی صلاحیت قریب به ۶۳۰۰ نفر تایید شده و این افراد امکان شرکت در انتخابات را دارند. البته چهره‌های سیاسی شناخته شده و با تجربه در بین آنها کمتر از ۱۰۰۰ نفر است. اکثر تایید صلاحیت شدگان افراد گمنام و فاقد تجربه و سابقه فعالیت سیاسی و اجتماعی هستند. اما با توجه به سختگیری شورای نگهبان در این دوره از انتخابات و اذعان به عدم بررسی کاندیدا هایی که هیچ شناختی از آنها وجود نداشته است، نظام اطمینان خاطر یافته است که سمت و سوی این کاندیداها بیرون از محدوده‌های مجاز نیست. اگر چه شمار کاندیداها در انتخابات مجلس دهم به لحاظ کمی، رکورد زده اما به لحاظ تنوع کیفی و کثرت‌گرایی سیاسی، یکی از بدترین انتخابات مجلس در بعد از انقلاب است. Continue reading

واقعیت افراط گرایی

این روز ها بحث افراط و افراط گرایی در عرصه سیاسی ایران به کرات به گوش می رسد. عده ای از مدافعان اصلاحات پارلمانتاریستی، رویکرد های دولت محور،اعتدالی ها وحامیان شرکت نا مشروط وبه هر قیمت، در انتخابات مجلس دهم استدلال می کنند که هدف اصلی شرکت در انتخابات جلوگیری از ورود افراطی ها است. در واقع آنها قبول دارند که به لحاظ ایجابی در انتخابات گزینه های چندان قابل قبولی وجود ندارند اما بر روی رای اعتراضی مانور می دهند که برخورد سلبی از زاویه جلوگیری از ورود افراطی ها و تشکیل مجلسی از میانه رو های نظام ضرورت دارد.

tasahrat

تعریف آنها از افراط گرایی بخشی نگر، ناقص و مصداقی است و تنها نیرو های وابسته به جبهه پایداری، دلواپس ها، حلقه نزدیکان مصباح یزدی و لایه های امنیتی و نظامی اصول گرا ها را افراطی به حساب می آورند. تکیه گاه آنها بر برخورد نسبی با افراط گرایی است و مصادیق کنونی آن را بر اساس رقابت های درونی جناح های حکومتی مد نظر دارند. Continue reading

انتخابات و آرایش نیروها

وضع از چه قرار است؟ دستگاه چه توقعی از اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس دارد؟ آیا به راستی می‌خواهد آنها منفعل و ناامید باشند؟ یا می‌خواهد فعال باشند؟ فعال، آنگونه که انتخابات مهندسی شده، رقابتی جلوه داده شود.

parlemment-cartoon-Asas-Binakhahi

تا ۷ اسفند، روز انتخابات مجلس دهم زمان چندانی نمانده است. به زودی شورای نگهبان تکلیف شکایت‌ها به عملکرد هیات‌های نظارت را مشخص می‌سازد. اما محدوده رقابتی این انتخابات کم بوده و فضا به گونه‌ای مهندسی شده که شانس اصول‌گرایان برای کسب اکثریت مجلس فوق العاده است. اگر در آرایش نهایی کاندیدا‌ها تغییر بزرگی رخ ندهد، آنگاه در برخی از حوزه‌های نمایندگی اصلا رقابت وجود ندارد. Continue reading

انتخابات خبرگان و روزنه‌های مقابله با هژمونی خامنه‌ای‎‎

شورای نگهبان نتایج اولیه بررسی صلاحیت کاندیدا‌های مجلس خبرگان را در موعد مقرر منتشر ساخت. اگرچه قابل پیشبینی بود که سخت‌گیری شده و اجازه انتخابات رقابتی کامل صادر نمی‌شود. اما شورای نگهبان بسته‌تر از حد انتظار عمل کرد و همچنین با رد صلاحیت برخی از چهره‌های اصول گرا وائمه جمعه، معادله رد و عدم احراز صلاحیت‌ها را پیچیده ساخت. تجزیه و تحلیل کاندیدا‌هایی که از غربال شورای نگهبان رد نشدند، نشان می‌دهد برخورد سیاسی با هدف حفظ ترکیب موجود مجلس خبرگان و مشی فرمایشی و دوری آن از نظارت موثر بر عملکرد رهبری، نقش اصلی را در ارزیابی صلاحیت‌ها ایفا کرده است. منتها موضوع به این معیار محدود نمی‌شود. پاره‌ای از مصلحت‌سنجی‌ها و اختلافات پشت پرده قدرت و تاکید شورای نگهبان بر توانایی اجتهادی بر اساس تشخیص فقهای این نهاد نیز در تعیین سرنوشت نهایی داوطلبان موثر بوده است.

97D72867-6815-4C1A-8F89-862A84EACEA5_w640_r1_s

البته از زاویه‌ای شاید بتوان گفت مهندسی انتخابات برای اینکه اکثریت مطلق خبرگان در دست نیرو‌های جامعه مدرسین حوزه علمیه قم باقی بماند و رقابت‌های موازی به نفع رقیب تمام نشود، حکم به عدم احراز صلاحیت برخی از اصول گرایان داده است. همچنین این رد صلاحیت‌ها می‌تواند محملی برای توجیه عدم تایید داوطلبان وابسته به بلوک اصلاح طلب-اعتدالی باشد. بر این اساس شورای نگهبان قادر است مدعی مشی غیر جناحی در بررسی صلاحیت کاندیدا‌های مجلس خبرگان شود. Continue reading

شورای نگهبان و تضمین مشی فرمایشی خبرگان

شورای نگهبان در موعد تعیین شده در ششم بهمن نتایج ارزیابی اولیه صلاحیت داوطلبان نامزدی در مجلس خبرگان را ارائه کرد. از تعداد ۸۰۱ داوطلب، ۱۶۶ نفر تایید صلاحیت شده و مجوز شرکت در رقابت های انتخاباتی را پیدا کردند. هفت نفر به دلیل نقص مدارک و ۱۵۲ نفر به دلیل عدم شرکت در آزمون کتبی رد صلاحیت شدند. همچنین ۱۵۸ نفر از رقابت در انتخابات خبرگان انصراف دادند و نام‌نویسی ۱۱۱نفر نیز غیر مجاز شناخته شد.

32

شورای نگهبان پیش‌تر تقریبا از ۵۵۰ نفر از ثبت‌نام کنندگان خواسته بود تا در آزمون اجتهادی شرکت کنند. تعداد کاندیداهای تایید صلاحیت شده   در این دوره ۱۳ درصد بیش از دوره قبل و کمی بیشتر از دوره سوم انتخابات مجلس خبرگان است ولی بیشترین فاصله بین تعداد کاندیداهای ثبت نام کرده و حاضر در صحنه رقابت‌های انتخاباتی را دارد. در دوره پنجم فقط ۲۱ درصد داوطلبان ثبت نام کرده از غربال شورای نگهبان گذشتند. البته هنوز نتایج قطعی شورای نگهبان برای مجلس خبرگان مشخص نشده است و کاندیداهای مردود و یا احراز صلاحیت نشده، سه روز فقط دارند تا شکایت کنند. ممکن است تعداد کمی از آنها برگردند اما بعید به نظر می‌رسد تغییر بزرگی در آرایش نهایی افراد تایید صلاحیت‌شده پدید آید. Continue reading

انتخابات یا توزیع سهمیه ولایی

انتخابات دهمین دوره مجلس نقطه عطفی در آشکار شدن خط تمایز بین جنبش دمکراسی خواهی واصلاح طلبان است. اصلاح طلبان با گام هایی شتاب زده در روندی معکوس به سمت گذشته خویش و بازسازی جناح خط امام در حال حرکت هستند. چهره هایی در این جریان برجسته شده اند که در تحولات اواخر دهه هفتاد و هشتاد به حاشیه رانده شده بودند. جریان مسلط در اصلاحات تا سال ۹۰ می کوشیدند نوعی دمکراسی هدایت شده در چارچوب مشروطه فقاهتی را ترویج و دنبال کنند. اما اینک چرخشی راهبردی اتفاق افتاده و بازگشت به مرز های هویتی پیشین و اعتماد سازی با نظام در درستور کار قرار گرفته است.

انتخابات-یازدهم

البته رد صلاحیت های فله ای و گسترده هیات های نظارت نشان داد که نظام نه تنها تحت تاثیر این عقب نشینی اصلاح طلبان قرار نگرفته بلکه سخت گیری ها بر آنها افزایش یافته است. چهره هایی در این دوره رد صلاحیت شده اند که تا پیش از این در جرگه خودی ها محسوب می گشتند.

چهره های مشهور، رای آور و هزینه داده اصلاح طلب ها کاندیدا نشدند تا حساسیت خامنه ای برانگیخته نشود. ولی این عقب نشینی و حداقل گرایی جواب نداد. Continue reading

پاتک رد صلاحیت فله‌ای به سونامی ثبت‌نام ‌

اعلام نتایج بررسی صلاحیت‌ها از سوی هیات‌های نظارت شورای نگهبان، عرصه انتخابات مجلس دهم را وارد وضعیت جدید و غیر قابل انتظاری کرد. حجم زیاد رد صلاحیت‌ها در نوع خود در جمهوری اسلامی کم سابقه است و تنها ۴۲ درصد از کاندیداهای ثبت نام کرده تایید صلاحیت شدند. ۲۵ درصد رد صلاحیت و ۳۰ درصد با عدم احراز صلاحیت روبرو شده‌اند. به صورت بالقوه این امکان وجود دارد تا در فرصت باقی مانده افرادی که صلاحیت آنها احراز نشده است با شکایت به شورای نگهبان و ارائه مدارک خواسته شده، مجوز شرکت در رقابت های انتخاباتی را پیدا کنند.

election92

روال کار در دوره‌های سابق معمولا این گونه است که هیات‌های نظارت افراد بیشتری را رد می‌کنند و شورای نگهبان در رایزنی‌ها و چانه‌زنی‌ها اقلیتی از رد صلاحیت شده‌ها را در حد ۱۰تا ۲۰ درصد به انتخابات بر می‌گرداند. حال ممکن است روند یاد شده در این دوره نیز تکرار شود. در هر صورت می‌توان انتظار داشت تعداد نهایی کاندیداها بیشتر از تایید صلاحیت شده‌های فعلی باشد اما اختلاف چه به لحاظ کمی و چه کیفی زیاد و ملموس نخواهد بود. Continue reading