چهره سیاسی مجلس دهم در ماه خرداد مشخص می‌شود

در حال حاضر و با وجود برتری عددی بر اصولگرایان، نمی‌توان مجلس دهم را به صورت قطعی مجلسی اصلاح‌طلب و یا اعتدالی نامید. عیار سیاسی مجلس به‌خاطر کم‌تحربگی برخی منتخبان اصلاح‌طلب و حضور ده درصدی نیروهای منفرد هنوز روشن نیست.

election2-600x339

انتخابات مرحله دوم مجلس دهم، دهم اردیبشهت برگزار شد تا تکلیف ۶۸ کرسی باقی مانده در ۲۱ استان کشور معلوم شود. نتایج حاکی از پیروزی چشمگیر  ائتلاف اصلاح‌طلب- اعتدالی است. ائتلاف یاد شده تقریبا ۶۸درصد کرسی‌های مرحله دوم را از آن خود ساخت. ۴۳ کاندیدای فهرست امید به همراه سه نامزد متمایز مورد حمایت جبهه اعتدال‌گرایان در دور دوم حائز اکثریت شدند. سهم اصولگرایان و منفرد‌ها نیز به ترتیب ۱۵و ۷ نماینده است. در شهرهای بزرگ مانند اهواز، ارومیه، تبریز و شیراز، مدافعان دولت روحانی به مجلس راه یافتند. Continue reading

گروکشی سیاسی بر سر غرامت دو میلیارد دلاری

ماجرای برداشت مبلغ ۱میلیارد و ۷۵۰ میلیون دلار از دارایی‌های بلوکه شده ایران بابت پرداخت غرامت به بازماندگان حادثه انفجار در مقر تفنگداران آمریکایی در بیروت به منازعه جدیدی در داخل نظام و صف بندی مخالفان وموافقان دولت حسن روحانی تبدیل شده است.

56BF9839-FDC7-40CC-8F62-C09DAD6A7DDD_w640_r1_s

اصول گرایان، روحانی و ظریف را متهم می‌کنند که با خوشبینی و انفعال در برابر دولت آمریکا زمینه را برای «غارت» اموال ایران مساعد ساخته‌اند. در مقابل اصلاح طلبان و اعتدالی‌ها انگشت اتهام را به طرف احمدی‌نژاد و دولت نهم دراز می‌کنند که با «بی‌تدبیری» در خرید اوراق قرضه دولت آمریکا نه تنها مرتکب «بی‌احتیاطی مشکوک» شدند بلکه به حاتم بخشی از اموال مردم ایران به دولتی که در ظاهر متخاصم نامیده می‌شد پرداختند. حتی «اکبرترکان» مشاور ارشد رییس جمهوری از مجلس شورای اسلامی و قوه قضاییه خواسته است تا مسئولان دولت قبل را به دلیل خرید اوراق قرضه از آمریکا و سرمایه گذاری در یک «کشور متخاصم» محاکمه کنند. جواد ظریف نیز در ادبیاتی مشابه «دلواپسان»، مصادره اموال ایران را دزدی خیابانی دانست!  Continue reading

ساختار در هم پیچیده یارگیری داعش

علی رغم اینکه قریب به سه سال از تشکیل خلافت داعش می گذرد اما هنوز ابعاد مهمی از سیمای این گروه تبهکار ناشناخته بوده و چگونگی جذب نیرو و ساماندهی به امور در هاله ای از ابهام قرار دارد. در واقع نبود اطلاعات معتبر در مقیاس زیاد و همچنین تمایل داعش به مخفی نگاه داشتن نحوه فعالیت و سازمان دهی باعث شده تا موجودیت و بقای این گروه اسلام گرای جهادی افراطی حالت معما گونه اش را حفظ کند. برای بسیاری از مردم جهان درک دلایل جذب افراد به داعش و قربانی کردن خود در پای اهداف آن دشوار است.

engel-abu_e04411db26afdc3c0ef40630feb821e2.nbcnews-ux-2880-1000-e1461735425937

داعش علی رغم اینکه در مصاف هر روزه با دولت های سوریه و عراق و تقریبا اکثر قدرت های بزرگ جهانی و منطقه ای دست و پنجه نرم می کند اما توانسته حیات خود را حفظ کند. قریب به اتفاق کارشناسان و مسئولان دستگاه های امنیتی دنیا معتقد هستند که نابودی و بیرون راندن این گروه از مناطق تحت تصرف در کوتاه مدت ناممکن است. البته داعش در مقایسه با گذشته ضعیف تر شده و قلمرو آن نیز کوچک تر گشته است. با چالش کاهش در آمد و محدودیت در منابع مالی نیز دست به گریبان است. اما علی رغم همه این مشکلات تا آینده پیش دیدنی خطری جدی بقای آن را تهدید نمی کند. Continue reading

کلاه‌سبزها و کمک ایران به عبور اسد از تونل مذاکرات

تکاوران، نیروهای قدس، گردان‌های فاطمیون یا زینبیه  به دستور خامنه‌ای در سوریه حضور دارند و کیفیت و کمیت فعالیت‌‌شان، ادعای مستشاری بودن این حضور را مخدوش می‌سازد. جمهوری اسلامی به موازات اقدامات نظامی، از راه‌های اطلاعاتی، دیپلماتیک و لجستیک نیز می‌کوشد اسد به سلامت از تونل مذاکرات ژنو عبور کند.

366017_581-600x358

فعالیت‌های حمایتی جمهوری اسلامی از بشار اسد در هفته‌های گذشته افرایش ملموسی داشته است. در واقع نوعی ارتباط بین این فعالیت‌ها با زمزمه‌های مبنی بر توافق روسیه و آمریکا با کناره‌گیری بشار اسد بعد از تشکیل دولت انتقالی قابل مشاهده است. بر خلاف روسیه که بیشتر با نظام سیاسی سوریه و حزب بعث پیوند و همبستگی دارد، برای جمهوری اسلامی شخص بشار اسد و خاندان اسد نقش تعیین کننده دارد. در بین رجال سیاسی حزب بعث کم نیستند کسانی که نظر مساعدی نسبت به وابستگی به حکومت ایران و گسترش نفوذ تشکیلاتی و جریانی خامنه‌ای در کشور سوریه ندارند. Continue reading

غده سرطانی هولوگان – مداح های ولایی

عبدالکریم سروش در نوشته اخیر خود به درستی نسبت به خطر مداحان حکومتی و پیامد های مخرب ارجاع جوانان به آنها از سوی رهبری هشدار داده است. نوشته فوق که مرثیه نامه ای برای جامعه نامیده شده است، سیاست رهبری را مورد نقد جدی قرار داده است که مداحان طبالی چون منصور ارضی و حدادیان را بر صدر نشانده و نتیجه شوم آن در به سخره گرفتن دین، فرهنگ وهنر را بر جامعه تحمیل کرده است.

13890922_2710721-e1461304938458

خامنه ای بعد از نشستن بر مسند ولایت فقیه توجه ویژه ای به تقویت و تربیت نسل خاصی از مداحان نشان داد. این مساله ریشه در علاقه وی به مرثیه خانی مذهبی و بساط مداحی و وعظ داشت، امری که آیت الله خمینی نسبت به آن بی اعتنا بود. اما در ورای این علقه و اشتیاق شخصی وی هیات های مذهبی را وسیله و ابزار مناسبی برای تثبیت پایه های ولایت خود و سازماندهی پایگاه اجتماعی تشخیص داد. از اینرو به منصور ارضی میدان داده شد تا با دخالت در عرصه سیاسی ، مخالفان و کسانی که زاویه با رهبری داشتند را مورد حمله قرار دهد. محل فعالیت اصلی او هیات حسین جان بود. جمعی از نیرو های امنیتی و نظامی مشتریان پرو پاقرص برنامه های مذهبی وی بودند. در عین حال او فرصت یافت تا به تربیت نسل جدیدی از مداح ها بپردازد. سبک کار ارضی متفاوت با مداح های سنتی بود.تکیه بیشتر وی به تهییج و راه اندازی شور باعث شد تا در بین جوانان علاقمندان بیشتری پیدا کند. البته تبلیغ صدا و سیما و پخش نوحه خوانی وی از تلویزیون و رادیو نیز در گرم شدن بازار وی تاثیر بسزایی داشت. Continue reading

آیا زنان مذهبی تر هستند؟

رابطه مذهب و شکاف جنسیتی در ابعاد کشوری، منطقه‌ای و جهانی از موضوعات مهم و مورد توجه در تحقیقات اجتماعی و سیاسی است. پیچیدگی این رابطه باعث شده تا دیدگاه‌های متفاوت و ضدونقیضی پیرامون آن وجود داشته باشد. مطالعات و پیمایش‌های صورت گرفته عمدتا تایید کننده رابطه معنادار بین جنسیت و نگرش پیرامون مذهب بوده‌اند. اغلب آن‌ها نشان می‌دهند که زنان به طور نسبی مذهبی‌تر از مردان هستند.\البته این نتیجه به صورت یکپارچه نیست بلکه برآیند جمع‌بندی‌ها را ارائه می‌دهد.

D60FD1D1-4668-4543-91DD-35B4751B736A_w640_r1_s

ممکن است در منطقه جغرافیایی مشخصی و یا خرده فرهنگ معینی این گونه نباشد و مسئله بر عکس باشد، ولی روند‌های کلی و تجمیعی این ادعا را تایید می‌کنند. بر سر منشا و علت تبیین کننده این پدیده اتفاق نظر و هم‌سخنی وجود ندارد. تنها در خصوص چند علتی بودن این پدیده اجماع برقرار است. منتهی به صورت قطعی معلوم نیست کدام عامل اعم از مولفه‌های زیست‌شناختی، ژنتیک و وراثت، فرهنگ، محیط، تربیت، متغیر‌های اقتصادی، سبک زندگی و… نقش بر‌تر را دارد. Continue reading

نیاز متقابل روحانی و احمدی نژاد

افزایش حضور سیاسی محمود احمدی نژاد وسفر های استانی وی بحث برانگیز شده است. مدافعان دولت اعتدال هدف اصلی تحرکات اخیر او را زمینه سازی برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۶ می دانند. از اینرو حجم اخبار مربوط به احمدی نژاد در رسانه های اصلاح طلب و اعتدالی افزایش چشمگیری داشته و ادعا هایی را در خصوص احمدی نژاد مطرح می کنند از جمله وعده پرداخت یارانه ماهانه ۲۵۰ هزار تومانی که از سوی نزدیکان به رئیس دولت های نهم و دهم رد شده و یا تایید نگشته است. با توجه به شواهد موجود احتمال اینکه احمدی نژاد در انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری کاندید شود، ضعیف است. موانع موجود بر سر این خواسته کماکان وجود دارد. اما وی آشکارا فعالیت های سیاسی اش را افزایش داده است و دوره فترت را پشت سر گذاشته است.

1286
اما آنچه بیش از آمدن و یا نیامدن احمدی نژاد در رقابت های انتخاباتی ریاست جمهوری آینده اهمیت دارد، نیاز متقابل روحانی و احمدی نژاد است. این دو رقیب در عین تهدید بودن، فرصت برای یکدیگر نیز هستند. ناکامی نسبی اصول گرایان در انتخابات مرحله اول مجلس دهم باعث شد تا احمدی نژاد به سیاست بازگردد و تا حدی سکوت را بشکند. Continue reading

چالش ریاست یک دوره ای حسن روحانی

حملات به دولت روحانی بعد از مرحله نخست انتخابات مجلس دهم افزایش ملموسی یافته است. توپخانه اصول گرایان و بویژه بخش های تند روی آن بیش از گذشته دولت اعتدال را هدف قرار داده و عملکرد دولت در حوزه های مختلف را زیر سئوال برده اند . کانون اصلی حملات عدم موفقیت برجام در اجرای اهداف مورد نظر و اوضاع نابسامان اقتصادی است. اصول گرایان با کنترل تریبون های صدا و سیما، نمازجمعه، مساجد و منابر، رسانه های مکتوب و مجازی کثیرالانتشار و… در صدد هستند دولت اعتدال را ناکام نشان دهند. ناتوان جلوه دادن حسن روحانی در برطرف کردن مشکلات داخلی اعم از تولید، معیشت، بیکاری، رکود و به خطر انداختن ارزش های انقلاب در عرصه های اجتماعی و تقلیل خصلت ایدئولوژیک نظام در سیاست خارجی ترجیع بند اصلی سیاست های تخریبی و تهاجمی مخالفان درون حکومتی دولت یازدهم را تشکیل می دهد.

hasan-e1460777090686

در این فضا برخی از اصلاح طلبان و اعتدالی ها نگران یک دوره ای شده ریاست جمهوری حسن روحانی شده اند و با حساسیت نسبت به تحرکات تخریبی نیرو های موسوم به ولایتمدار هشدارمی دهند. اگرچه احتمال اینکه حسن روحانی برنده انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ نباشد، بالا نیست، اما بر خلاف صورتبندی مدافعان آنها، آسیب پذیری دولت روحانی بیشتر داخلی است. پیشنهاد آنها در خصوص دعوت به انعکاس عملکرد دولت یازدهم و بیان توفیقات آن در حوزه های مختلف که متضمن غفلت از منشا اصلی مشکل است، چشم انداز امیدوار کننده ای برای موفقیت ندارد. Continue reading

مخاطبان نامه کروبی کیستند؟

نامه سرگشاده مهدی کروبی خطاب به حسن روحانی رویداد سیاسی مهمی است که پیامد‌های غیرقابل انکاری دارد. رئیس مجالس سوم و ششم بعد از تحمل ۵ سال حبس خانگی و محدودیت‌های متعدد با شجاعت پاسخ حملات رهبری را داده و خواهان برگزاری دادگاه علنی مطابق اصل ۱۶۸ قانون اساسی در خصوص جرایم سیاسی شده است. اهمیت نامه کروبی هم در محتوی و هم در زمان صدور آن است. این نامه نشان می‌دهد مهدی کروبی بر روی مواضع خود پیرامون تقلب در انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ محکم ایستاده است.

C56DA100-7A61-4703-BAC7-59DAF70FC753_w640_r1_s_cx0_cy6_cw0

مخاطب اصلی نامه کروبی رئیس جمهور نیست بلکه وی غیر مستقیم خامنه‌ای و بدنه جنبش سبز را خطاب قرار داده است. او صریح‌تر از گذشته رهبری را به مشی استبدادی و خودرایی متهم کرده و تلویحا می‌گوید جاه‌طلبی و عطش ریاست چنان هسته اصلی قدرت را فراگرفته که «حد و مرزی برای هواهای نفسانی خود قائل نیستند و ثروت و فرزندان این ملت را قربانی مطامع بلند پروازی‌های خود در منطقه قرار داده‌اند.» Continue reading

پس لرزه‌های شوک کروبی

نامه مهدی کروبی خطاب به حسن روحانی اقدامی جریان‌ساز بود که پیامدهای مشخصی در عرصه سیاسی دارد. این نامه شجاعانه بازگشت پرصلابت کروبی به صحنه سیاسی را بازتاب می‌دهد. مخاطب اصلی آن حاکمیت استبدادی و نیروهای سنگر گرفته در نهاد ولایت فقیه هستند. کروبی صریح‌تر و محکم‌تر از گذشته به نقد و نکوهش عملکرد خامنه‌ای پرداخته و تلویحا او را استیضاح کرده است.

Mehdi-Karoubi-600x413
پاسخ کوبنده و جسورانه کروبی به راس هرم قدرت و هدایت‌کننده اقتدارگرایان در بین کارگزاران درجه اول نظام و مقربان آیت‌الله خمینی کم‌نظیر است. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که کروبی در سال‌های ۶۸ تا ۸۴ یکی از کم تنش‌ترین مناسبات جریان اصلاح‌طلبی با خامنه‌ای را داشت و مسیر رایزنی با بیت رهبری برایش باز بود. او به تدریج از مذاکره به سمت رویارویی و عتاب و خطاب تغییر جهت داد و اینک نیز سطح منازعه با خامنه‌ای را به بالاترین سطح در درون نیروهای نظام ارتقاء داده است. البته مواضع افراطی و خصمانه خامنه‌ای علیه جنبش سبز و تاکیدات مکرر او بر محکومیت آنها و در نتیجه مسدود کردن راهکارهای بینابینی، نقشی انکار ناپذیر در موضع‌گیری اخیر کروبی داشته است. Continue reading